Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kultura NIE ŻYJE WYBITNY BADACZ I TŁUMACZ LITERATURY JAPOŃSKIEJ

Donald Keene (z lewej) i Yukio Mishima (z prawej) w restauracji; źródło: Chūō Kōron Shinsha

25.02.2019 | 18:34
Opracowanie: Krystian Karolak

W wieku 96 lat zmarł Donald Keene, tłumacz i specjalista w zakresie literatury japońskiej, który zapoznał Zachód z wieloma utalentowanymi autorami wywodzącymi się z Japonii.

W niedzielę (24.02) w szpitalu w Tokio zmarł Donald Keene – m.in. profesor emeritus Uniwersytetu Columbia i wybitny specjalista oraz tłumacz literatury japońskiej. Przyczyną śmierci było zatrzymanie akcji serca.

Urodził się w 1922 roku w Nowym Jorku. Jego fascynacja literaturą japońską rozpoczęła się od przeczytanego w wieku 18 lat angielskiego przekładu „Genji Monogatari” autorstwa Murasaki Shikibu (znane jako „Opowieść o Genjim” lub „Opowieść o Księciu Promienistym”), z którym zapoznał się na Uniwersytecie Colombia. W wywiadzie udzielonym dziennikowi „The Japan Times” w 2009 roku wyjaśnił powód zainteresowania tą pozycją:

Zwróciłem się (w czasie, gdy wybuchła II wojna światowa w Europie – przyp. autora) ku „Opowieści o Genjim” i był to dla mnie rodzaj odetchnienia od gazet i świata wokół mnie. [...] Poruszyła mnie nie tylko ze względu na interesującą historię czy bohaterów, lecz także z racji wysokiego poziomu cywilizacji w porównaniu do świata, w którym przyszło mi żyć.

Po ataku na Pearl Harbor zdecydował się podjąć naukę w szkole języka japońskiego dla Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych na Uniwersytecie Kalifornijskim. Decyzję tłumaczył tym, że w radiu usłyszał o znaczeniu tego języka obcego w wojnie, a także braku wystarczającej liczby kompetentnych tłumaczy. Ostatecznie został przyjęty. Po ukończeniu kursu obejmującego m.in. odczytywanie ręcznego pisma i rozszyfrowywanie go w listach, dziennikach oraz innych materiałach mających znaczenie militarne, został oficerem wywiadu oddelegowanym do tłumaczenia i przesłuchiwania więźniów na wchodzących w skład Aleutów wyspach Attu, Kiska oraz Adak. Później trafił też na Filipiny, Okinawę i Guam. W 1953 roku, czyli po zakończeniu okupacji Japonii, otrzymał stypendium, dzięki któremu rozpoczał studia nad literaturą japońską na Uniwersytecie w Kioto. Po trzęsieniu ziemi i tsunami w marcu 2011 roku postanowił ubiegać się o obywatelstwo japońskie, które uzyskał rok później. Był bliskim przyjacielem wielu znamienitych pisarzy z Japonii m.in. Yukio Mishimy, noblisty Yasunariego Kawabaty czy Jun'ichirō Tanizakiego.

Był laureatem wielu prestiżowych nagród m.in. Nagrody Literackiej Yomiuri, którą otrzymał w 1985 roku jako pierwszy obcokrajowiec za najlepszą książkę dotyczącą krytyki literackiej w języku japońskim (otrzymał ją za „Travelers of a Hundred Ages”, która dała mu również wyróżnienie Nihon Bungaku Taishō). Uzyskał on również Order Wschodzącego Słońca drugiej (1993) i trzeciej klasy (1975), Japan Foundation Prize (1983) czy Asahi Prize (1998). Ponadto dostał też honorowe tytuły naukowe m.in. na Uniwersytecie Tohoku (1997) czy Uniwersytecie Waseda (1998). Tłumaczył dzieła należące do klasyki literatury japońskiej, a także współczesne prace. Jest autorem m.in. „Anthology of Japanese Literature: From the Earliest Era to the Mid-Nineteenth Century”, „Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852–1912” i wydanych w Polsce „Narodzin japońskich tradycji. Yoshimasa i Srebrny Pawilon” (Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2013).

Uniwersytet Columbia opublikował informację w związku ze śmiercią Donalda Keene'a:

Profesor Keene odegrał zasadniczą rolę w utworzeniu studiów nad literaturą japońską w Stanach Zjednoczonych i poza ich granicami. Dzięki stypendiom jego imienia, tłumaczeniom i antologiom redagowanym przez niego oraz pracom studentów, których uczył, uczynił więcej niż jakikolwiek inny badacz w celu pogłębienia wiedzy i docenienia literatury, a także kultury Japonii po wojnie.

Źródło: ANNnewsCH/YouTube

ŹRÓDŁA

The Japan Times
Nippon
Columbia University

TAGI:

USA   literatura  

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy